Sulisussaaleqinerujussuaq takugakku annilaarujussuarpunga

Nielsine Lange, perorsaasoq.

Sooruna inulerisutut ilinniagaq toqqarsimaviuk?

- Meeqqat akornanni inerisaaqataarusukkama, meeqqanillu sullissineq nuannaralugu. Perorsaasunngorniarlunga aaliangernikuuvunga nunatsinni aaqqitassaqarmat, meeqqallu ikiugassarpassuusut takoreernikuullugit. Meeqqat akornanni annertuumik suliassaqarpoq.

- Aamma perorsaasuulluni sunnigassat qaninnerulertarput, soorlu isumaginninnermut ikiortaalluni anguniagaqarluni akimmiffissaqarnerusarami. Perorsaasunngorama piviusoq takullualerpara, ilimagereernikuugaluarpara tusartareerlugulu, kisianni sulisussaaleqinerujussuaq takugakku assut annilaarnikuuvunga.

Ulluinnaat suliffiusut qanoq misigisarpisigit?

- Uippakajaarneq misiginikuuara. Arpasukaaginnaq sulineq misiginikuuara. Ilungersunartorujussuuvoq. Misiginikuuara allamik suliffissarsiortariaqarneq, naak meeqqat sullitakka ungagigaluarlugit. Imminut paariunnaarnerit, pisortaarunnerit, tullersortaarunnerit, saniatigut igasoqannginneq ininilu sulisut amigartut misiginikuuakka. Suna tamarmi arpasukaaginnaq pilertarpoq. Aqajaqquma nalaatigut anniartalerama taartinngujoortalerlungalu uippakajaarlunga paasivara.

- Sajuttuinnaalluni sulineq misiginikuuara. Soorlu tilleruluttoorlunga ulapippallaarnerup kingunerisaanik. Ilaannikkut soorunami naammalluartarpugut, kisianni amigartilluta sussaqanngivikkaangatta 17-inik ukiulinnguit sulisittarpagut, taakkuali qimaqqusaanngillat kisimeeqqusaannginnamik. Taava qiteqqunniaraanni ikiortissarsioqqaartoqartariaqartarluni. Ikioqatigiillaqqittaqaagut qujanartumik, kisianni sinnerluta ullut tamaasa sulisarpugut.

- Saniatigullu meeqqat paarisassagut. Meeqqallu immikkut pisariaqartitsisut takussaaleriartorlutik, soorlu autismertut, ADHD-ertut saniatigullu sumiginnagaanerup kinguneranik meeqqat støtteqartariaqartut. Imaaliallaannarlu ilungersoqqaartinnata tapersersortaasunik pissarseriaannaanata. Ilaanni iluatitsisarpugut, ilaannilu iluatitsineq ajorluta. Taartaasinnaasunik atorfininnikuungitsunik ilaqartuaannarpugut. Peqanngikulasoqartarami, marluujuaannangajaavippugut maani. Saniatigut anguniagassaqarpoq, soorlu ukiumut pilersaarutit angajoqqaanillu ataatsimiisitsinerit.

- Napparsimasoqakulasarpoq, suliuaannartut eqqugaasaqaagut. Ilaanni ullaakkut iteruma peqqippiarnanga, uninngasussaagaluarlunga nipaallisaammik iisiinnarsinnaasarpunga suliartortarpunga. Sulinngikkumami kikkut sulissappat? Arlaleriaq taamaasinikuuvunga. Peqqinnanngilaq. Perorsaasutut naammassigama kusanartunik anguniagassanik ulikkaarlunga, ikumallunga. Kisianni pissutsinut piviusunut pulagama taakkununnga piffissaqanngilanga.

Sulisussaaleqinerup ilinnut meeqqanullu sunniuteqarneranik ersersitsisumik ullormik aaliangersimasumik oqaluttuarsinnaavit?

- Amigarujussuarnermi tilleruluttoorneq taartinngujoortarnerlu misiginikuuara. Aamma ajoraluartumik nalaassinikuuvugut meeqqat issiavinniit nakkartut, arajutsillugit. Imaluunniit annertoqarluni. Taamaattoqartillugu soorunami uaguulluni ajortarpoq, angorusunngisaannaratsigumi. Ilaanni ulapittangaaratta misigisarpunga eqqarsarluarsinnaajunnaarlunga. Taamalilluni ajortoqarnissaa ernumanartarpoq, uisaannaavittariaqalernarluni.

Atugassarititat eqqarsaatigalugit aqagu allanngortitsisinnaasuugit suna allanngortissagaluarpiuk?

- Aningaasarsiat. Taamatut itsillugit meeqqerivimmi sulinissaq soqutigineerukkiartorami. Perorsaasummi ulapittuaannaavinnertik pissutigalugu allanut akisunernut nooralernikuupput. Nalunngisarpassuakka perorsaasut taamaapput. Meeqqerivik ornigineerukkiartortoq malunnarpoq. Ilimagivara akissarsiat qaffappata qinnuteqarusuttut amerlissasut, ullumikkummi inuuniarneq taama akisutigisoq. Paasisinnaalluarpakka perorsaasorpassuit allanut noorartarmata.

- Soorlu Danmarkimi Savalimmiunilu perorsaasut aallarterlaajunerminni aningaasarsiaat uagut trinitsinni qaffasissumiittugut assigipajaartarpaat. Meeqqerivinni ajornartorsiorneq paquminartuugami, naammagittaallioqqusaannginnatta inatsisit malillugit, soorlu massakkut oqalunnera nangiarilaarpara. Kisianni ilungersorluta sulivugut. 

- Saaffissaaleqinartarami. Taamaattuassuugut? Imaalisalereernikuugama allamut ingerlaqqikkusullunga, perorsaasuuneq qimallugu. Nuannarigaluarlugu. Kisianni suliunnaaruma perorsaasut ilanngaqqissapput, sulilu ilungersornerulerlutik. Qanormita qammaasinnaavugut? Kiserliornartarpoq. Aali perorsaasorpassuusut nunatsinni, eqqartuisoqarneq ajorpoq iluamik.